pl-en
Mapa serwisu
Biuletyn Informacji Publicznej
Dziennik Ustaw Dziennik Ustaw
Monitor Polski Monitor Polski
 Zarządzenia Zarządzenia
Uchwały Uchwały
Zamówienia publiczne Zamówienia publiczne
Gospodarka Komunalna Gospodarka Komunalna
Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Kołaczyce Plan Zagosp. Przest. GK
LGD Nowa Galicja LGD "Nowa Galicja"
Program Integracji Społecznej Program Integracji Społecznej
LGD Nowa Galicja "Program poprawy czystości
zlewni rzeki Wisłoki"
Gminny Oœrodek Kultury w Kołaczycach GOK
Orlik 2012 Orlik 2012
Maj 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

Imieniny:
Jaromira, Justa, Justyny
Polecamy
  • internetowy portal młodzieżowy

    internetowy portal młodzieżowy
    SZOK
    Świat z Okna Kołaczyc na

  • HOTSPOT FREE INTERNET

    HOTSPOT KOŁACZYCE
    GOK

  • Ciepło z Ziemi

    Ciepło z Ziemi
    KOLEKTORY SŁONECZNE
    Dopłaty na kolektory z
    Firmą ARGUS Sp. z .o.o.

  • Oœrodek szkoleniowy
    • UL. KUŹNICY KOŁŁĄTAJOWSKIEJ 23F/U3
      31-234 KRAKÓW , MAŁOPOLSKIE

      Telefon: 12 665 33 29

      Fax: 26653329

  • Parafia Kołaczyce

    Parafia Kołaczyce
  • Gminna Biblioteka

    Gminna Biblioteka Publiczna w Kołaczycach
  • Ochotnicza Straż Pożarna Kołaczyce

    OSP Kołaczyce
  • MKS Ostoja Kołaczyce

    Ostoja Kołaczyce
  • ORZEŁ Bieździedza

    Orzeł  BieŸdziedza
  • Telewizja Internetowa Kołaczyce

    Telewizja Internetowa Kołaczyce
  • Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach
    w Kołaczycach

    Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach
  • Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum
    w Kołaczycach

    Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Kołaczycach
  • Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum
    w Bieździedzy

    Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Bieździedzy
  • Zespół Szkół Społecznych w Krajowicach

    Zespół Szkół Społecznych w Krajowicach
  • Zespół Szkół Społecznych w Sieklówce

    Zespół Szkół Społecznych w Sieklówce
  • Zespół Szkół Społecznych im. Jana Pawła II
    w Sowinie

    Zespół Szkół Społecznych im. Jana Pawła II w Sowinie
  • Fundusze Europejskie

    Fundusze Europejskie
Zabytki Kołaczyc
Zabytki Kołaczyc

Zabytki Kołaczyc

I. Zabytki Kołaczyc wpisane do rejestru zabytków ruchomych województwa podkarpackiego

I. 1. Kapliczka z rzeźbą Matki Bożej Niepokalanej na rynku w Kołaczycach
I. 2. Kościół parafialny w Kołaczycach
I. 3. Budynek drewniany z podcieniami w rynku w Kołaczycach

II. Zabytki Kołaczyc znajdujące się w ewidencji zabytków nieruchomych

II. 1. Kapliczka (na działce numer 632) – ul. Mickiewicza 1
II. 2. Budynek – Gminne Przedszkole w Kołaczycach – ul. Rynek 13
II. 3. Dom Zajazd – ul. Rynek 2
II. 4. Dom – ul. Rynek 10
II. 5. Dom – ul. Rynek 17
II. 6. Dom – ul. Rynek 18

III. Cmentarze wojenne

III. 1. Cmentarz wojenny nr. 39 (kwatera na cmentarzu komunalnym w Kołaczycach)

III. 2. Cmentarz wojenny nr. 38 w Kołaczycach – Olszyny

IV. Pozostałe obiekty zabytkowe nie wpisane do rejestru zabytków i ewidencji zabytków

VI. 1. Figura św. Franciszka


I. 1. Kapliczka z rzeźbą Matki Bożej Niepokalanej na rynku w Kołaczycach

zabytki_kolaczyc_1.jpg



Historia obiektu


Kapliczka usytuowana jest na placu rynkowym w centrum miasteczka Kołaczyce. Prawa miejskie Kołaczyce uzyskały w roku 1339, co potwierdził Kazimierz Wielki w roku 1354. Od XIV wieku miasto było własnością benedyktynów tynieckich. Po najeździe szwedzkim Kołaczyce stały się administracyjnym centrum posiadłości klasztornych. Od 1772 oku do 1818 roku miasto należało do funduszu kameralnego w zaborze austriackim.

Rynek o kształcie zbliżonym do kwadratu zachował do dziś podział parcel

i zwarta kalenicowa zabudowę pochodzącą z XVIII i XIX wieku.

Kapliczka położona w południowo – wschodniej części rynku stanowi jako element małej architektury znaczący akcent w kompozycji przestrzennej placu.

Kamienna, polichromowana rzeźba Matki Bożej Niepokalanej w typie Assunty umieszczona jest na filarze z datą 1803. Posiada namiotowy daszek o wklęsłych połaciach, wsparty na czterech kamiennych filarach. Na stropie pod daszkiem widnieje polichromia nieboskłonu z uskrzydlonymi główkami aniołów w narożach i wieńcem z monogramem maryjnym pośrodku. Pod stopami Madonny widoczna jest kula ziemska opleciona przez węża. Specyficzna odmiana ikonograficzna Kołaczyc ma związek z historia miasteczka. Zwycięska walka Maryi utożsamiana była w odczuciu mieszkańców miasta z gwarancją skutecznej obrony przed złem. Była ratunkiem i zabezpieczeniem przed śmiertelnymi zagrożeniami takimi jak głód, pożoga wojenna czy epidemie.


zabytki_kolaczyc_2.jpg


Opis


Kapliczka o wysokości 3,5 metra złożona jest na rzucie kwadratu o powierzchni 6,7 m2. Jej namiotowy daszek o wklęsłych połaciach wspiera się na czterech kamiennych filarach ustawionych na bazach i wysokich cokołach. Do cokołów filarowych kotwione są żeliwne balustrady między filarowe z motywem ostro łuku. Trzony filarów są zdobione płycinami, a w miejscu głowic posiadają uskokowe imposty. Na licu cokołów filarowych od strony południowej widnieją ryte majuskułą napisy: „BOJOWNIKOM NA CHWAŁĘ RP 1830 – 1831 1863 1914 – 1920 1939” oraz „KRÓLOWO KORONY POLSKIEJ BROŃ NAS”. Lico trzonów filarowych od południa zdobi ryty ornament ze stylizowanej esownicowo litery M oraz monogramy: IHS oraz AMR. Kamienna rzeźba Matki Boskiej ustawiona jest na centralnie usytuowanym filarze z impostową głowicą. W kwadratowej płycinie o ściętych narożach, na licu frontowym filara wyryta jest data : 1803. Figura stoi na symbolicznie przedstawionej kuli ziemskiej, którą oplata wąż. Pełno plastyczna rzeźb przedstawiająca Matkę Boską w typie Assunty, ma wzrok uniesiony w górę, prawa dłoń przyciśniętą do serca, a lewą opuszczona lekko w bok. W dłoni tej (obecnie uszkodzonej) trzymała atrybut

w postaci białej lilii. Postać ustawiona w kontra poście, ubrana jest w kobiecy strój mieszczański z przełomu XVIII/XIX wieku. Długa spódnica w kolorze jasnego błękitu, czerwony gorset (stanik) ze złota lamówką oraz futrzany spencerek z długim rękawem (niegdyś zapewne polichromowany jako gronostajowy: biały w ciemne cętki, co symbolicznie podkreśla nieskalaną cnotę Maryi, a zarazem królewskość jej stroju). Na figurze udrapowany jest powiewny, błękitny szal przewieszony przez lewe ramię. Ciemne włosy okalające twarz, spływają łagodnie na ramiona. Pierwotnie z tyłu głowy umocowana była aureola z wieńcem 12 gwiazd (obecnie nie zachowana). Nad głową Madonny widnieje polichromowany nieboskłon z uskrzydlonymi główkami aniołków i monogramem maryjnym pośrodku. Monogram otacza liściasty wieniec z krzyżowo wkomponowanymi kampanulami w kolorze ugru (nimbus cruciferus).






I. 2. Kościół parafialny wKołaczycach



zabytki_kolaczyc_3.jpg



Historia obiektu


Obecny kościół jest kolejną świątynią jaka powstała w Kołaczycach.

Pierwotnie Kołaczyce należały do parafii w Zręcinie. W 1339 r. opat benedyktynów tynieckich, Henryk I założył pierwszą parafię i uposażył kościół, który otrzymał wezwanie Wniebowzięcia N. P. Marii. Fundacja ta została ponownie zatwierdzona w 1466 r. Brak jest informacji, kiedy uległ zniszczeniu pierwotny kościół.

W. Sarna powołując się na Szematyzm diecezjalny podaje, że w 1542 r. wystawiono kościół drewniany, który w tym samym roku został poświęcony. Prawdopodobnie kościół ten spalił się w 1598 r., ponieważ akta probostwa podają, iż w 1615 r. bp. przemyski, Stanisław Sieciński poświęcił świątynie

w Kołaczycach pw. N. P. Marii. Był to kościół drewniany, pokryty gontem, miał pomalowanie ściany, a we wnętrzu stały trzy ołtarze; główny z ołtarzem św. Piotra i Pawła, oraz boczne – z figurą Chrystusa Ukrzyżowanego oraz ołtarz

św. Mikołaja. Przykościelny cmentarz otoczony był murem. W 1669 r. kościół otrzymał wieżyczkę na sygnaturkę. Kościół ten był odnawiany w 1816 r.

Zapis w Słowniku Geograficznym z 1883 r. podaje, iż w 1812 ma miejscu wcześniejszego kościoła postawiono nowy drewniany.

Zachował się opis świątyni i jej wyposażenia, sporządzony w 1893 r. przez urząd konserwatorski, a także sylweta namalowana na obrazie olejnym.

Ze względu na stan zniszczenia kościoła został on rozebrany , a na jego miejscu od 1903 r. rozpoczęto budowę obecnego murowanego kościoła. W czasie budowy nabożeństwa odbywały się w kaplicy cmentarnej, a potem w specjalnie wybudowanej sali.

Projekt kościoła wykonał architekt przemyski, Stanisław Majerski. Kościół powstał ze składek parafian i rodaków z zagranicy, oraz staraniem ks. Józefa Wiejowskiego i ks. Franciszka Małka, proboszcza kołaczyckiego. Kościół poświęcono w lipcu 1906 r. pw. św. Anny. Zmiana wezwania była zapewne związana z obrazem św. Anny Samotrzeć, łaskami słynącym, który przeniesiono z kościółka św. Anny w Kołaczycach, po zniesieniu tej świątyni przez władze austriackie. Obraz umieszczony został w głównym ołtarzu. Nowy kościół kryto dachówką ceramiczną.

Obiekt projektu Stanisława Majerskiego powstał w latach 1903 – 1906. prezentuje bardzo dobrze zachowanie pierwotne cechy stylowe o formie neogotyckiej, z użyciem zróżnicowanych materiałów budowlanych, które nadają mu malowniczy charakter. Bryła obiektu wraz z wyposażeniem wnętrza jest stylowo jednorodna (oprócz dekoracji ścian).


zabytki_kolaczyc_4.jpg


Opis


Sytuacja – położony jest w centrum Kołaczyc, na północny – zachód od rynku, przy ul. ks. Tekstorysa, na platea uformowanym na łagodnym wzniesieniu, od ulicy ujętym murem oporowym. Plac kościelny jest o owalnym obrysie , wokół ogrodzony murowanymi słupami i skrzydłami, ażurowymi, ozdobnie kutymi z czasów budowy kościoła, głównym wejściem od strony rynku. Plac od wschodu bezpośrednio sąsiaduje z niżej przebiegająca ulicą, od prawej strony teren o niewielkim spadku, od zachodu znajduje się zabudowa plebańska, a od południa prywatna posesja. Kościół nie orientowany, fasadą skierowany ku wschodowi, otoczony jest wieńcem drzew. Teren dawnego cmentarza przykościelnego jest pokryty nawierzchnia asfaltową, a bliżej ogrodzenia znajduje się niska zieleń. W krajobrazie miejscowości wieża kościelna stanowi wyraźną dominantę wysokościową.




Materiał, konstrukcja, technika – kościół murowany jest z cegły ceramicznej

i z piaskowca. Mury wewnętrzne otynkowane, z zewnątrz licowane cegła. Cokół wykonany z ciosów piaskowca z odsadzką. Z piaskowca wykonane są elementy:

portale drzwi wejściowych od frontu, dolne partie i boniowanie klatek schodowych i wieży, dolne partie elewacji nawy i prezbiterium, kapniki skarp, zworki okienne, gzyms fryzu arkadkowego i koronujący sfazowanie przy wieży, krzyże, trzony kolumn z piaskowca z Trembowli, detale ozdobne. Fryz arkadowy zdobiony jest płytkami ceramicznymi. Mury obwodowe wzmocnione są skarpami 1 i 2 – schodowymi, górą przechodzące w lizeny, w narożach przedsionka, wieży, nawy, transeptu, zakrystii, kaplicy i prezbiterium. Wewnątrz wzmocnione są lizenami, przechodzącymi w partii sklepień w gurty, odpowiednio do układu przęseł. Chór muzyczny jest murowany, związany

z murami obwodowymi, wsparty na trzech filarach. Otwory sklepione są łukiem ostrym, pełnym, odcinkowym z wypełnieniem i bez, płaskim nadprożem

i koliście. Niektóre z zewnątrz rozglifione schodkowo, a wewnątrz prosto; drzwiowe wewnątrz z profilowaniem wklęsłym. Sklepienia są z gruntami, bardzo ozdobne, gwiaździste z żebrami: w absydzie ¾ części 8 – ramienne;

w prezbiterium, w transepcie i nawet 4 – ramienne; w kaplicy 4 ramienne, kształtowe; na skrzyżowaniu nawy i transeptu wieloramienne; w zakrystii strop płaski; w przedsionku pad chórem kasetowym; w bocznych przedsionkach krzyżowe. Więźba dachowa drewniana, konstrukcji płatwiowo – krokwiowej

z jętkami podpartymi dwoma stolcami usztywnionymi rozporami i zastrzałami. Wieżyczka sygnaturki konstrukcji słupowej. Do wnętrza wieży wprowadzona jest konstrukcja drewniana, kratownicowa, na której zawieszone są dzwony. Hełm wieży konstrukcji słupowej z królem. Dachy kryte blacha miedzianą. Skarpy osłonięte są blachą miedzianą. Podobnie tambur sygnaturki, hełmy, rynny i zadaszenia boczne, dodatkowo wsparta na krokwiach ozdobnie zakończonych. Posadzki: ceramiczna 4 – boczna, czarno – biała układana

w szachownicę; prezbiterium tez płyty marmurowe, podłoga biała, wylewka cementowa. Schody: z zewnątrz – stopnie kamienne i granitu; schody na ambonę i skarbczyk – 2 – biegowe ze spocznikiem, drewniane, policzkowe, balustrada z tralek na wieżę – kręcone. Drzwi konstrukcji ramowo – płycinowe: wewnętrzne – 2 – skrzydłowe, na zawiasach lub wahadłowe, częściowo przedszkolne, z wypełnieniem o łuku 2 – ramiennym, z nadświetlem, z ozdobną dekoracją snycerskiej roboty; 2 – skrzydłowe, z zewnątrz obite blachą miedzianą, na zawiasach z hakiem krzyżowym, ozdobnym; 1 – skrzydłowe, pełne. Przeszklenia wielobarwne, dekoracyjne. Zachowane są pierwotnie zamki, zawiasy, klamki i zasuwy. Lamperia drewniana, zdobiona snycerką. Parapet chóru jest drewniany. Okna kamienne, maswerkowe zdobione witrażami; też drewniane 1 i 2- skrzydłowe, z podziałem szczeblowym. Okna wieży osłonięte żaluzjami. Kraty zewnętrzne są metalowe, kłute, proste, zdobione grotami żeliwnymi. Podokienniki zewnętrzne są kamienne.



Rzut – o urozmaiconym obrysie zbliżonym do krzyża łacińskiego, który tworzy skrzyżowanie prezbiterium i nawa główna z transeptem. Prezbiterium jest

2- przęsłowe, zakończone 3 – boczną absyda. Po obu stronach 1 – przęsła, prostokątnego znajdują się symetryczne kwadratowe kaplica i zakrystia, przy absydzie z prostokątną, dodatkową zakrystią, 2 – boczne zamkniętą, dostępna

z absydy, i kwadratowy przedsionek; z niego wyjście na zewnątrz. Skrzyżowanie transeptu jest dużych rozmiarów, kwadratowe, a jego ramiona są prostokątne równe długości kaplicy i zakrystii. Przy ich wschodnich bokach znajdują się symetryczne dwa kwadratowe przedsionki, niewielkie, dostępne

z zewnątrz. Korpus 1 – nawowy, 2 – przęsłowy, szerokości skrzyżowania, prostokątny. Ostatnie przęsło stanowi podchórze prostokątne. Korpus nawozowy zamyka wieża kwadratowa w przyziemieniu z przedsionkiem,

i wejściem do dwu klatek schodowych wtopionych po jej blokach, na rzucie kwadratu, małych; klatki tunelową o planie koła. Przedsionek poprzedza otwarty przedsionek, prostokątny, mały; w nim są stopnie wprowadzające do wnętrza.



Bryła – urozmaicona co do wysokości; kościół 1-wieżowy, z wieżą dzwonną na osi. Prezbiterium, korpus transept mają równą wysokość murów. Przykryte są dachami 2-spadowymi z przepustnicami. Od nich niższa jest absyda kryta dachem 4-spadowym. Od korony murów nieco wyższe są klatki schodowe przykryte hełmami iglicowymi zakończone kulą. Na skrzyżowaniu nawy

i transeptu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę, wysmukła, 8-boczna,o ażurowej latarni, z 4-ma pseudo kapliczkami, przykryta hełmem 8-graniasto iglicowym, z kwiatonem i krzyżem. Zakrystia ze skarbczykiem wysokości otworów okiennych korpusu, kryta jest dachem pulpitowym, 1-spadowym.

Od niej niższa jest kaplica przykryta takim iż dachem. Najniższe są przedsionki przy prezbiterium, o wspólnym dachu uskokowym, z fryzem arkadkowym. Przedsionki przy transepcie są kryte dachem pulpitowym, 1-spadowym. Ściany szczytowe prezbiterium i transeptu podwyższone są o zakończenie w formie krenelaża. Wieża najwyższa wyraźnie dominuje nad całością bryły.

Jest 4-boczna, górą przechodzi w 8-boczną, o trójkątnie sfazowanych narożach, kilkukondygnacjowa, z czterech stron zakończona nadwieszonym, schodkowym zwieńczeniem. Całość wieńczy 8-graniasty hełm iglicowy z kulą i krzyżem


Elewacje - o wątku ceglanym, z kamiennymi zdobieniami, w większości wykonane z regularnych ciosów i płyt o gładkim licu. Występuje też przy niektórych otworach okiennych zdobieniu nadproży, obramowań, płycin i fryzu arkadkowego wykonane w cegle. Cokół z regularnych ciosów i sfazowaną górną krawędzią; przy wieżyczkach klatek i płaszczyznach zdobionych występuje kamień o wątku poligonalnym, oraz płyty nałożone łuskowato. Boniowanie zdobi naroża wieżyczek i wieży. Zdobienie w postaci prostych opasek występuje w partii gzymsów, wieńczących poszczególne części budowli. Gzyms wieńczący najwyższych partii kościoła jest profilowany. Poniżej znajduje się fryz arkadkowy z ozdobnymi, barwnymi płytkami ceramicznymi o motywie roślinnym. Lizeny przy skarpach zdobią płyciny górą przechodzące

w kamienne, trójkątne zakończenia. Szczyty trnaseptu o trójkątne, zakończone są pseudo blankownaiem, u podstawy rozszerzone kamiennymi wspornikami, podpartymi takim iż kolumienkami. Pole szczytu zdobią otwory okienne ujęte

w arkadowe płyciny.


Fasada wieży- wraz z klatkami schodowymi, i skarpami tworzy spiętrzony masyw o wyodrębnionych bryłach. Posiada kompozycje symetryczną,

u podstawy 4-boczną, a powyżej 3-kondygnacji węższą, 8-boczną.

W 1-kondygnacji występuje układ kulisowy planów: portal otwartego przedsionka, w postaci ozdobnej kamiennej wimpergi o schodkowym zakończeniu wspartej na dwu kolumienkach, występuje na tle znajdującego się wewnątrz portalu drugiego przedsionka. Ten jest skromny, kamienny, dwuramienny. Drugą kondygnacje zdobi rozeta ujęta profilowanym obramieniem. Powyżej, na jej osi znajduje się wysoki otwór okienny-triforium, ujęty płyciną o łuku ostrym. Ponad oknem trójkątne zwieńczenie, po bokach ze sfazowaniem zdobionym kamiennymi, poziomymi pasami. Szczyt wieńczy nadwieszona arkadka o schodkowym zakończeniu, pośrodku z tarczą herbową. Zdobi ona ośmioboczną część wieży, której trzy kondygnacje określają wydatne gzymsy. Ponad arkadką znajduje się biforium .Ostatnią kondygnacje wieży zdobi wysoki otwór okienny, ponad nim z okrągłą płyciną, ujęty w podobną jak poprzednia arkadkę o bogatszym schodkowym zakończeniu.


Wnętrze – sprawia wrażenie przestrzeni o centralnym założeniu. Arkady przęseł o łuku ostrym są szerokie i wysokie, otwarte do transeptu i kaplicy. Wnętrze prawie jednej wysokości. Ze sklepień spływają w narożach gurtów żebra opierające się na ozdobnie formowanych wspornikach. Ściany prezbiterium, transeptu z płycinami wgłębnymi o łuku ostrym. Wnętrze kościoła oświetlają otwory okienne - witraże; z prezbiterium, transeptu, nazwy i z chóru. Chór muzyczny 3 – przęsłowy; środkowa arkada szersza, boczne o łuku ostrym. Pomieszczenie chóru 2 – przęsłowe, otwarte na przestrzeń kościoła. Ściany kościoła zdobi oszczędna dekoracja figuralna.



zabytki_kolaczyc_5.jpg

zabytki_kolaczyc_6.jpg

zabytki_kolaczyc_7.jpg

zabytki_kolaczyc_8.jpg

zabytki_kolaczyc_9.jpg

zabytki_kolaczyc_10.jpg

zabytki_kolaczyc_11.jpg

zabytki_kolaczyc_12.jpg


Wyposażenie – Kościół posiada bogate wyposażenie przeniesione z poprzedniego kościoła (m.in. dwa ołtarze boczne późnobarokowe z poł. XVIII w; kamienna kropielnica z 1632 r. chrzcielnica z czarnego marmuru z XVII w; feretrony rokokowe; obrazy), oraz ławki, stalle, klęczniki i pozostałe wyposażenie z pocz. XX w. Są to m.in. dwa ołtarze neogotyckie wykonane w pracowni Ferdynanda Majerskiego, ojca projektanta kościoła; witraże autorstwa Antoniego Popiela m.in. przedstawiające patronów fundatorów wykonane przez firmę Geyling w roku 1906; także witraż ze sceną św. Michała Archanioła z 1955 r.; w środkowej partii elewacji prezbiterium znajduje się fundacji Stanisława i Doroty Leippas, scena z Ogrójca, projektu a. Popiela, wykuta w pracowni F. Majerskiego; posadzka terakotowa wykonana w firmie Michała Mikosia z Tarnowa; ambona fundacji Szymona Olbrychtowicza pochodzi z 1912 r. Dzwony zakupione zostały w 1933 r. przez ks. Ignacego Skowrona.

Na ścianie w prezbiterium znajduje się tablica upamiętniająca ks. Józefa Wiejowskiego. Ogrodzenie kościoła pochodzi z 1907 r. (monogram M F)

zabytki_kolaczyc_13.jpg




zabytki_kolaczyc_14.jpg







zabytki_kolaczyc_15.jpg



zabytki_kolaczyc_16.jpg



zabytki_kolaczyc_17.jpg

zabytki_kolaczyc_18.jpg

zabytki_kolaczyc_19.jpg

zabytki_kolaczyc_20.jpg

zabytki_kolaczyc_21.jpg

zabytki_kolaczyc_22.jpg

zabytki_kolaczyc_23.jpg

zabytki_kolaczyc_24.jpg

 




I. 3. Budynek drewniany z podcieniami w rynku w Kołaczycach

 

zabytki_kolaczyc_25.jpg

Historia


Budynek mieszkalny numer 15 usytuowany na działce numer ewidencyjny

1042 przy Rynku w Kołaczycach, jest wpisany do rejestru zabytków województwa podkarpackiego na mocy decyzji A – 222 z 9 października 1959 roku. Budynek drewniany, zrębowy, podcieniowy z kolumnami, o polskim dachu łamany, należy do najstarszych i najlepiej zachowanych zabytków drewnianej architektury mieszczańskiej Podkarpacia. Datowany na pierwszą ćwierć XIX stulecia, zachował reminiscencje XVIII – wieczne.

Obiekt pełnił od dziesięcioleci funkcje mieszkalne i miejsce działalności rzemieślniczej.


Opis obiektu


Budynek podmurowany, podpiwniczony, na planie prostokątnym z podcieniami w ścianie szczytowej od strony Rynku. Budynek dwutraktowy z sienią na przestrzał. Konstrukcja wieńcowa na oblep. Ściany, południowa i zachodnia są oszalowane deską. Dach mansardowy na konstrukcji stolcowej, kryty gontem. Szczyty szalowane deskami. Stropy w przednim trakcie z płyt pilśniowych, od podwórza drewniane.


zabytki_kolaczyc_26.jpg




II. 1. Kapliczka (na działce numer 632) ul. Mickiewicza 1


zabytki_kolaczyc_27.jpg




Historia obiektu


Zapewne wzniesiona w I połowie XIX na miejscu zniesionego kościoła św. Anny z początku XVII w. (kat. zab. szt. w P. – Pow. Jasło)


zabytki_kolaczyc_28.jpg



Opis


Kapliczka słupowa piaskowa, nie bielona, na stylobacie i niskim cokole,w kształcie słupa o przekroju kwadratowym, z konsolową głowicą, którym ustawiona kondygnacja ażurowa, szersza od słupa, wsparta na 4 filarach, kryta płaską płytą oprofilowaną, oraz kamiennym daszkiem wklęsło namiotowym o ściętym o ściętym szczycie. Trzon słupa zdobiony plycinami o wklęsło ściętych narożach. W polu płycin po 2 gwiazdy sześcioramienne.


zabytki_kolaczyc_29.jpg







II. 2. Budynek Gminne Przedszkole
w Kołaczycach ul. Rynek 13



Historia obiektu


Wzniesiony z początku XIX wieku lub nieco wcześniej. Rozbudowany od strony podwórza początek XX wieku. Wielokrotnie przerabiany.


zabytki_kolaczyc_30.jpg



Opis


Dom ustawiony wzdłuż pierzei rynkowej kalenicą, w zabudowie zwartej. Zbudowany z cegły i kamienia w dolnych partiach muru. Otynkowany.

Na planie litery L. Parterowy częściowo podpiwniczony. W piwnicach sklepienia kolebkowe. Układ wnętrz parteru w części pierwotnej dwutraktowy,

z przelotową sienią na osi. Sień nakryta 5 przęsłami sklepień żaglastych

na gurtach. Na lewo od sieni w dwóch pomieszczeniach sklepienia krzyżowo – kolebkowe o łuku obniżonym. W lokalnościach na prawo sklepienia o łuku odcinkowym. Fasada frontowa 5 – osiowa, z gzymsem wydzielającym okienka strychowe, zamknięte łukiem odcinkowym. W zwieńczeniu fasady gzyms kostkowy. Dach dwuspadowy, niski, kryty blachą.






II. 3. Dom Zajazd –ul. Rynek 2


Historia obiektu


Zajazd z XVIII wieku, w znacznej części wyburzony, z pozostawieniem zabytkowej ściany północnej i przebudowaniem części południowej – w latach 1958 – 60.


zabytki_kolaczyc_31.jpg


Opis


Obecny budynek stanowi przebudowaną południową część dawnego zajazdu

(ok. 1/3 dawnej długości) pierwotnie parterowego z przelotnym przejazdem

na osi. Obecny budynek jest piętrowy z facjatą, kryty dachem siodłowym. Wnętrze trzytraktowe przebudowane z pozostawieniem na parterze półtora traktowego układu po obu stronach dawnego przejazdu. W zachowanym przelotowym korytarzu sklepienie kolebkowe na gurtach , w jednym

z przyległych do niego pomieszczeń również zachowana kolebka.

Pozostałe 2/3 dawnego zajazdu wyburzone do fundamentów za wyjątkiem ściany północnej z zamurowanym wielkim otworem przejazdów na osi.

Otwór zamknięty koszowo, sięgający gzymsu wydzielającego szczyt ceglany, obecnie pozbawiony otynkowania, w górnej części zrujnowany

i niezabezpieczony. Na osi szczytu zamurowane okno prostokątne.










II. 4. Dom ul. Rynek 10


Historia obiektu


Dom z około połowy XVIII wieku.


zabytki_kolaczyc_32.jpg

Opis


Dom murowany z cegły, otynkowany, założony na wydłużonym prostokącie, bokiem krótszym zwrócony ku ulicy, kryty dachem siodłowym podbitym blachą, parterowy, podpiwniczony, z wysokim strychem. Fasada 4 – osiowa, otwory skrajne drzwiowe, z nich południowy zakończony półkoliście

w szerokim sztukateryjnym obramieniu. Okna prostokątne bez obramień, naroża boniowane do wysokości gzymsu, pod którymi przebiega pas sztukateryjnego roślinnego fryzu. Ponad gzymsem gładki pas muru z dość dużymi okrągłymi oknami strychowymi w profilowanych obramieniach. Powyżej gzyms

z kostkowaniem. Fasada tylna trójosiowa, jedna ze ścian bocznych ślepa,

w drugiej drzwi na osi i 1 okno.

Układ wnętrza korytarzowy, z korytarzem biegnącym na osi poprzecznej prostokąta, krytym kolebką. Po obu stronach korytarza po 2 pomieszczenia (dawnej ) mieszkalne, oraz korytarz przelotowy biegnący wzdłuż bocznej ślepej ściany budynku, ukryty kolebką z gurtami. Brak detalu architektonicznych za wyjątkiem ażurowej – arkadkowej nastawy komina, oraz odcinkowych wnęk okiennych od wnętrza. Cały budynek podpiwniczony. W pomieszczeniach parterowy stropy wymienione na żelbetowe, w piwnicach kolebki.










II. 5. Dom ul. Rynek 17


zabytki_kolaczyc_33.jpg


Historia obiektu


Dom z XVIII wieku; w 1886 roku zniszczony pożarem, po którym obniżono dachy zamieniając półpiętrze mieszkalne na strychy.


Opis


Dom murowany z cegły, tynkowany, pół piętrowy, prostokątny, przy czym bokiem krótszym zwrócony do Rynku. Fasada rozczłonkowana gzymsem na parter i półpiętro. Parter jest 4 – osiowy, flankowany pilastrami, otwory ma wielkie, zamknięte odcinkowo. Półpiętrze rozczłonkowane jest na 3 części małymi pilasterkami, w częściach bocznych mieszczą się po 2 małe okienka strychowe zamknięte odcinkowo, na osi fasady półkolista, zaszklona wnęka

z barakowa rzeźbą św. Floriana. Elewacje boczne przyległe są do sąsiedniej zabudowy; od tyłu dobudowane są 2 oficyny, z których wschodnia ma mur zagierowany na osi półkoliście, Układ w dawnym korpusie jednostkowy z sienią na osi. W sieni i jednym z pomieszczeń (sklepy) kolebka na gurtach, podobnie w jednym z pomieszczeń wschodniej oficyny. Reszta stropów żelbetonowa.



II. 6. Dom ul. Rynek 18


zabytki_kolaczyc_34.jpg


Historia obiektu


Dom prawie identyczny z sąsiednim domem XVIII – sto wiecznym.


Opis


Dom murowany z cegły, tynkowany, pół piętrowy, prostokątny, bokiem krótszym zwrócony do Rynku. Fasada rozczłonkowana gzymsem na parter

i półpiętra zwieńczona gzymsem profilowanym. Parter jest 4 – osiowy (pierwotnie 5 – osiowy) po zamianie 2 okien na prawo od wejścia na

1 weneckie. Otwór wejściowy na osi; drzwi i 2 okna na lewo od nich zamknięte łukiem odcinkowym. Półpiętrze 5 –osiowe, okna strychowe zamknięte odcinkowo, drugie i czwarte okienko ślepe. Dom kryty dachem siodłowym dachówkowym. Układ wnętrza pierwotnie symetryczny, jednotraktowy, z sienią przelotną na osi. Obecnie pomieszczenie zachodnie rozczłonkowane na

3 ścianami działowymi. Pierwotnie pomieszczenie sklepione kolebkową obecnie stropy żelbetonowe, pod całym domem sklepione piwnice.

zabytki_kolaczyc_35.jpg










III. 1. Cmentarz wojenny nr. 39 (kwatera na cmentarzu komunalnym w Kołaczycach)


Historia i opis obiektu


Cmentarz wojskowy z okresu I Wojny Światowej znajduje się na cmentarzu komunalnym w Kołaczycach, gdzie pochowani są Niemcy z 78 pruskiego pułku piechoty i 2 pruskiego pułku gwardii pieszej oraz Rosjanie. Cmentarz powstał według projektu Johann Jäger w 1915 roku. Ogrodzeni kwatery jest żelazne, kute do wysokości 75 centymetrów z brama wejściową.

Pomnik główny wykonany jest z kamienia z żeliwnym krzyżem.




zabytki_kolaczyc_36.jpg







zabytki_kolaczyc_37.jpg


III. 2. Cmentarz wojenny nr. 38

w Kołaczycach – Olszyny

Historia i opis obiektu


Cmentarz zlokalizowany jest ok. 1400 metrów na południe od kościoła

w centrum miejscowości, a 400 metrów od szosy z Jasła do Pilzna, w olszynach.

Pochowani są Rosjanie i Niemcy w 18 mogiłach pojedynczych i 9 zbiorowych. Cmentarz powstał według projektu Johann Jäger. Otoczony jest murem kamiennym z frontową, łukową bramą. W głębi cmentarza znajduje się drewniany krzyż. Obiekt bardzo zdewastowany. Urząd Gminy planuje jego remont.

zabytki_kolaczyc_38.jpg







zabytki_kolaczyc_39.jpg






IV. 1. Figura św. Franciszka



zabytki_kolaczyc_40.jpg

Historia obiektu


Wzniesiona w 1885 r. na zjeździe z drogi Jasło – Pilzno


Opis


Figura posadowiona jest na stylobacie i niskim cokole w kształcie słupa

o kwadratowym przekroju z głowicą konsolową zwężającą się do podstawy postaci św. Franciszka. Podstawa i figura wykuta z piaskowca jest dobrze zachowana. Obiekt został odrestaurowany w 2007 roku.


zabytki_kolaczyc_41.jpg



Copyright © 2006-2017, Urząd Miejski w Kołaczycach