pl-en
Mapa serwisu
Biuletyn Informacji Publicznej
Dziennik Ustaw Dziennik Ustaw
Monitor Polski Monitor Polski
 Zarządzenia Zarządzenia
Uchwały Uchwały
Zamówienia publiczne Zamówienia publiczne
Gospodarka Komunalna Gospodarka Komunalna
Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Kołaczyce Plan Zagosp. Przest. GK
LGD Nowa Galicja LGD "Nowa Galicja"
Program Integracji Społecznej Program Integracji Społecznej
LGD Nowa Galicja "Program poprawy czystości
zlewni rzeki Wisłoki"
Gminny Oœrodek Kultury w Kołaczycach GOK
Orlik 2012 Orlik 2012
Lipiec 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

Imieniny:
Walentyny, Krzysztofa, Jakuba
Polecamy
  • internetowy portal młodzieżowy

    internetowy portal młodzieżowy
    SZOK
    Świat z Okna Kołaczyc na

  • HOTSPOT FREE INTERNET

    HOTSPOT KOŁACZYCE
    GOK

  • Ciepło z Ziemi

    Ciepło z Ziemi
    KOLEKTORY SŁONECZNE
    Dopłaty na kolektory z
    Firmą ARGUS Sp. z .o.o.

  • Oœrodek szkoleniowy
    • UL. KUŹNICY KOŁŁĄTAJOWSKIEJ 23F/U3
      31-234 KRAKÓW , MAŁOPOLSKIE

      Telefon: 12 665 33 29

      Fax: 26653329

  • Parafia Kołaczyce

    Parafia Kołaczyce
  • Gminna Biblioteka

    Gminna Biblioteka Publiczna w Kołaczycach
  • Ochotnicza Straż Pożarna Kołaczyce

    OSP Kołaczyce
  • MKS Ostoja Kołaczyce

    Ostoja Kołaczyce
  • ORZEŁ Bieździedza

    Orzeł  BieŸdziedza
  • Telewizja Internetowa Kołaczyce

    Telewizja Internetowa Kołaczyce
  • Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach
    w Kołaczycach

    Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach
  • Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum
    w Kołaczycach

    Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Kołaczycach
  • Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum
    w Bieździedzy

    Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Bieździedzy
  • Zespół Szkół Społecznych w Krajowicach

    Zespół Szkół Społecznych w Krajowicach
  • Zespół Szkół Społecznych w Sieklówce

    Zespół Szkół Społecznych w Sieklówce
  • Zespół Szkół Społecznych im. Jana Pawła II
    w Sowinie

    Zespół Szkół Społecznych im. Jana Pawła II w Sowinie
  • Fundusze Europejskie

    Fundusze Europejskie
Historia Kołaczyc
Kołaczyce leżą w południowo-wschodniej części Polski, w województwie podkarpackim. Usytułowane są na prawym brzegu Wisłoki u podnóża góry Liwocz. Zajmują powierzchnię 1.15 kilometrów kwadratowych i mająokoło 1360 mieszkańców.


Kołaczycki rynek z 1939 roku

W miasteczku istniały nazwy ulic, które wyszły już z użycia:Przeczna, Wałowa, Tylna. Jedna istniejąca starsza nazwa ulicy to Szpitalna, a także cała dzielnica Szpitalna wywodząca się stąd, że w XVII - XVIII wieku był tu szpital, a następnie "dom ubogich", potocznie zwany "dziadownią".
Na północ od rynku wzdłuż drogi wiodącej w kierunku miejscowości Brzostek znajduje się dzielnica zwana Wygodą. Inną dzielnicą Kołaczyc są Szubienice znajdujące się za Wygodą. Nazwa oznacza wzgórza, pola, zagajniki i łączy się z Działami, a następnie z Kluczową. Nazwa jest zapewne związana z pamięcią miejsc, gdzie niegdyś stały szubienice, na których tracono skazańców, wykonywano wyroki na złoczyńcach, lub czarownicach, czy wreszcie na dezerterach wojennych.
Z Szubienic dochodzimy do Kluczowej. Jest to dawna nazwa wsi Kluczowa Wola, pochodząca od klucza - w znaczeniu zespół, ogół włości, posiadłości, gruntów. Wieś ta należała do klucza kołaczyckiego, podległego Opactwu Tynieckiemu. Nazwa z biegiem czasu uproszczona na Kluczowa, stała się przysiółkiem, częścią Kołaczyc. Część południowa Kołaczycw kierunku Krajowic, Nawsia i Wisłoki to tzw. Blich, literacka forma Blech. Nazwa Blich jest dość częsta występuje przeważnie w sąsiedztwie rzek, potoków, dawnych stawów i świadczy o tym, że kiedyś bielono, czyli blichowano tu płótno.
W Kołaczycach i Nawsiu Kołaczyckim wyrabiano dawniej płótno i różnego rodzaju materiały sukiennicze, także na eksport. Nazwy Blich datują się więc od XVII i XVIII wieku z okresu rozkwitu manufaktur i świadczą też o ówczesnym rozwoju gospodarczym danego regionu. Obiekty i dawne rzemiosła zanikły, a nazwy pozostały.

Największą dzielnicą Kołaczyc jest Nawsie Kołaczyckie. Jest to topograficzna nazwa rozwinięta słowotwórczo. Nazwa Nawsie jest dość częsta, zwłaszcza w zachodniej części Małopolski, oznaczająca przeważnie przysiółek, a najczęściej pastwiska, łąki, nieużytki, tereny między domami na wsi, rzadziej całą wieś. Nawsie Kołaczyckie to stara wieś. Pierwotnie była to część przynależna do Kołaczyc, następnie rozbudowała się i usamodzielniła w osobną gromadę, potem znów w wieś. Nawsie z biegiem czasu rozrastało się, przyłączając do siebie przysiółki: Blich, Browary, Chrzanowa lub Zagórze, Górki, Granice, Pustka, Rola, Zagumnie, Zętki.

Kołaczyce leżą na prawym brzegu Wisłoki na północ od Jasła. Od północy i południa otoczone są wzgórzami, od wschodu i zachodu jest otwarta przestrzeń. Przez miasteczko płynie rzeczka Bieździadka, a z północy na południe przebiega droga łącząca Tarnów z Jasłem. W północnej części znajduje się dzielnica Wygoda, w południowej - Nawsie Kołaczyckie. Kołaczyce graniczą od wschodu z Bieździedzą, od zachodu z rzeką Wisłoką, od północy ze wsią Bukowa. Miasteczko leży mniej więcej w środku doliny, która w tym miejscu jest lekko wypukła. Na tej właśnie wypukłości rozłożył się kołaczycki rynek - duży, prawdziwie miejski.

W XIV wieku Kołaczyce były posiadłością klasztoru tynieckiego. Nie wiadomo dokładnie kiedy stały się jego własnością. Wiadomo jedynie, że rejestr wsi benedyktynów z 1288 roku jeszcze nie wymienia Kołaczyc. Akt królewski 1354 roku mówi, że Kołaczyce wraz z paroma wsiami, do których pretendował klasztor tyniecki, znajdowały się w rzeczywistym posiadaniu Ostasza, kasztelana lubelskiego. Tenże dokument dalej orzeka, że na podstawie dawnych przywilejów oraz świadectwa starszych Opola, najpewniej lubelskiego, dobra te powinny należeć do klasztoru. Obszar własności benedyktyńskich nad środkową Wisłoką miał początkowo swe centrum w Pilźnie, jednak po 1340 roku klasztor utracił Pilzno na rzecz króla Kazimierza Wielkiego. Wówczas benedyktyni urządzili sobie ośrodek klucza w Kołaczycach. Zagęszczająca się sieć wsi spowodowała wzrost nowych parafii. Ogółem w powiecie , wskutek kolonizacji było 6000 ludzi z czego 577 przypadało na parafię. Rejon jasielski pod względem zaludnienia ustępował tylko urodzajnym obszarom krakowskim. Kolonizacja terenów wschodniej Polski była ściśle związana z całokształtem wewnętrznej polityki króla, zmierzającej do wprowadzenia Polski na drogę postępu gospodarczego i zwiększenia dochodów.

W dokumencie Kazimierza Wielkiego z 1354 roku, dotyczącego powyższej rewindykacji czy zmiany, Kołaczyce występują jako "oppidum", a w drugim akcie królewskim z tego samego roku, zatwierdzającym wszystkie posiadłości klasztorne jako "civitas". Zatem już przed rokiem 1354 Kołaczyce uzyskały prawa miejskie, i od tej daty są już bez przerwy własnością benedyktynów tynieckich, aż do pierwszego rozbioru Polski. Kto i kiedy wydał akt lokacyjny, nie wiadomo.
Według lokalnej tradycji w 1339 roku ufundowany został w Kołaczycach pierwszy kościół. Fundatorem miał być opat Henryk. Dokument z 1339 roku nie jest dziś znany, ale taka data jest całkiem możliwa. Parafia zaś w Kołaczycach powstała później, w każdym razie istniała w drugiej połowie XV wieku. Początków organizowania się ośrodka życia miejskiego w Kołaczycach, które należałoby wiązać przede wszystkim z powstaniem pewnego skupiska ludzi, można zatem szukać między 1288 a 1354 rokiem. Jak z powyższego wynika, początki Kołaczyc jako osady wiejskiej sięgają XII, a nawet XI wieku. Prawdopodobnie po nadaniu praw miejskich Kołaczyce otrzymały również herb. Jest to właściwie herb klasztoru tynieckiego. Jak powiada Jan Długosz miasto było założone na dziewięciu łanach. Łan kmiecy wynosił trzydzieści - czterdzieści morgów ziemi ornej, do tego dochodziły łąki, pastwiska i lasy. Poza tym przysługiwało gminie miejskie prawo posiadania gruntów na pastwiska i ogrody. Na czele miasta stał wójt, który sądził sprawy kryminalne w imieniu opata tynieckiego i pobierał dla niego czynsze dzierżawne. Uposażenie wójtostwa stanowiły dwa łany ziemi, młyn i łaźnia miejska. Płacił dziesięcinę kościołowi w Kołaczycach. Wójtostwo było w ciągu wieków w różnych rękach. W 1407 roku wójtem był Paszko, potem Paweł, Mikołaj Jeska, Smyl, Wacław z Jaworzna i Szczepan Bydłowski. Wójtów zatwierdzał opat tyniecki. Władzę administracyjną miasta stanowią burmistrz i 7 rajców, wybierani corocznie w pierwszy poniedziałek po Trzech Królach, przy obecności wójta i całego pospólstwa. Sprawy miejskie spisywał notariusz. W dniu wyboru rajców mieszczanie oddawali jeden antałek piwa, dwie miary owsa, cztery kury, jednego zająca.
Oprócz tego mieszkańcy płacili podatki miejskie oraz daniny na rzecz kościoła. Sama zabudowa miasta niewiele różniła się od dzisiejszej, typowej dla małych miasteczek średniowiecznych. Nieproporcjonalnie duży rynek, otoczony drewnianymi domami, był prawdopodobnie w tym miejscu co dziś. Na przedmieściu Wygody i Nawsie znajdowały się karczmy i zajazdy. Na rzece Bieździadce czynny był młyn (prawdopodobnie w tym samym miejscu co dziś). Dzisiejszy budynek kina "Flisak" to dawny przytułek dla ubogich, tak zwana "dziadownia". W 1514 roku mieszczanie sprzedali część roli Janowi Sękowskiemu i za 150 grzywien otrzymanych w zamian ufundowali nowy ratusz. Stary spłonął w czasie pożaru. Nowy ratusz znajdował się w miejscu gdzie dziś jest budynek Spółdzielni Branży Skórzanej.

W drugiej połowie XV wieku, podczas walk z wojskami węgierskimi Kołaczyce jak i szereg innych miast i wsi zostały spalone i złupione. Król Kazimierz Jagiellończyk chcąc je podnieść z upadku gospodarczego, zwolnił mieszczan kołaczyckich na 8 lat od płacenia czynszów i na 3 lata od stacyjnego. Kołaczyce szybko się odbudowały i zaczęły dobrze prosperować. W 1540 roku miasto ponownie niszczy pożar, a król Zygmunt Stary zwalnia ich na 10 lat od płacenia podatków królewskich, od danin targowych i mostowych.W 1574 roku na mocy prawa magdeburskiego opactwo nadaje mieszczanom puste pole(tzw. Błonie) na pastwiska dla bydła rogatego i nierogacizny. Prawo pozwala też na łowienie ryb w Wisłoce, nadaje targi tygodniowe (każdy wtorek), oraz na wolny handel wina węgierskiego i miodu własnej produkcji. W lesie dopuszczono rąbanie drzewa i wypas trzody. Miasteczka nad górną Wisłoką przeżywały okres swej świetności i dobrobytu w okresie Odrodzenia. Były one ośrodkami rzemiosła: tkackiego, obuwniczego, garncarskiego. Kołaczyce liczyły w tym czasie około 700 - 1000 mieszkańców. Rozwój miasta został nieco zahamowany przez pożar w 1598 roku. Pożar spowodował Jakub ze Żmigrodu - pastuch pana Stadnickiego, który zemścił się w ten sposób za krzywdę wyrządzoną stryjowi przez mieszczanina kolaczyckiego - Paszka. W czasie pożary spaliły się akta wójtowskie i ławnicze.

Żadna z wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą w XVII wieku nie ominęła Kołaczyc. W czasie wojen szwedzkich miasto nękane było kontrybucjami i przemarszami wojsk polskich, szwedzkich oraz powstańczych oddziałów Stefana Piotrowskiego. Próby dalszego ograniczenia praw miejskich wywołały ostrą walkę między klasztorem a miasteczkiem. W Kołaczycach w XVII wieku istniał dom ubogich zwany szpitalem ("dziadownia"). Był to przytułek dla biednych, starych ludzi. Podopieczni nosili specjalne stroje: niebieskie płaszcze z czerwonym krzyżem na piersiach. Należało do nich sprzątanie i obsługiwanie kościoła. Budynek ten był drewniany, kryty gontami, miał dwie izby mieszkalne przedzielone sienią i komorę. Grunt szpitalny, który z czasem się powiększył, nie podlegał żadnym opłatom miejskim ani skarbowym. Opiekę nad zakładem sprawował pleban i zarząd miejski. Na początku XVII wieku zaczęło się rozwijać dość intensywnie rzemiosło, w którego bractwach cechowych usposobionych w tym czasie bardzo religijnie, koncentrowało się życie gospodarcze i kulturalno - towarzyskie.
Copyright © 2006-2017, Urząd Miejski w Kołaczycach